×
دخالت خانوادهها در زندگی مشترک، مخصوصاً نقش مادرزن، یکی از موضوعات حساس و پرتکرار در جلسات مشاوره زوجین است. بسیاری از زوجها در ابتدای زندگی مشترک با این چالش روبهرو میشوند که مرز بین «حمایت خانوادگی» و «دخالت آسیبزننده» کجاست.
از نگاه مشاوره خانواده، هیچ رابطهای بدون ارتباط با خانوادهها شکل نمیگیرد، اما زمانی این ارتباط مشکلساز میشود که استقلال زوجین تحت تأثیر قرار بگیرد.
در این مقاله، به صورت دقیق بررسی میکنیم که دخالت مادرزن چه زمانی طبیعی است، چه زمانی آسیبزا میشود و چگونه میتوان آن را مدیریت کرد.
در نگاه علمی و آنچه در منابعی مانند دیدگاههای درمانی خانواده در American Psychological Association مطرح میشود، خانوادهها ذاتاً نقش حمایتی دارند.
مادرزن در بسیاری از موارد میتواند نقش مثبت داشته باشد:
اما این نقش زمانی سالم است که در چارچوب احترام به استقلال زوجین باقی بماند.
دخالت زمانی آغاز میشود که تصمیمگیریهای اصلی زندگی مشترک تحت تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم فرد سوم قرار بگیرد.
نشانههای دخالت ناسالم:
در چنین شرایطی، رابطه زوجین به جای «دو نفره بودن» به یک «رابطه سهنفره» تبدیل میشود و این موضوع یکی از عوامل مهم تنش زناشویی است.
در رویکردهای درمانی مانند رویکرد The Gottman Institute، یکی از اصول مهم ازدواج موفق، مرزبندی سالم با خانوادهها است.
مشاوران خانواده معمولاً سه اصل مهم را مطرح میکنند:
زوج باید بتواند تصمیمهای اصلی زندگی را خودش بگیرد.
قطع رابطه یا بیاحترامی راهحل نیست؛ بلکه باید مرزگذاری انجام شود.
اگر زوج در برابر دخالتها یک موضع مشترک نداشته باشند، تعارض شدیدتر میشود.
در جلسات مشاوره، این موضوع زیاد دیده میشود که دخالتها همیشه از روی نیت بد نیست.
دلایل رایج:
درک این موضوع کمک میکند زوجها به جای واکنش احساسی، مدیریت منطقیتری داشته باشند.
در این مسئله، نقش زن بسیار کلیدی است. اگر همسر نتواند مرزهای مشخصی ایجاد کند، معمولاً تنشها ادامهدار میشود.
رفتارهای درست:
رفتارهای اشتباه:
از نگاه روانشناسی خانواده، داماد نباید وارد تقابل مستقیم شود.
بهترین رفتار:
اگر مرزها به درستی تنظیم نشوند، پیامدهای زیر ممکن است رخ دهد:
در واقع، مشکل اصلی خود مادرزن نیست؛ بلکه نبود مرزبندی سالم است.
مشاوران خانواده چند راهکار کلیدی پیشنهاد میدهند:
قبل از هر واکنش، زن و شوهر باید با هم به توافق برسند.
مثلاً:
مرزگذاری نباید با بیاحترامی همراه باشد.
اگر وابستگی زیاد باشد، دخالتها بیشتر میشود.
گاهی حضور یک مشاور بیطرف کمک میکند تعارضها بدون تنش حل شود.
آیا دخالت مادرزن همیشه بد است؟
خیر. از نگاه روانشناسی، هر نوع ارتباط خانوادگی دخالت محسوب نمیشود.
اگر:
این ارتباط میتواند حتی تقویتکننده رابطه زوجین باشد.
دخالت مادرزن زمانی مشکلساز میشود که مرز بین حمایت و کنترل از بین برود. در نگاه مشاوره خانواده، مهمترین اصل در این موضوع استقلال زوجین همراه با احترام به خانوادهها است.
اگر زن و شوهر بتوانند یک تیم واحد تشکیل دهند و مرزهای سالمی تعریف کنند، حتی روابط خانوادگی نزدیک هم تهدیدی برای زندگی مشترک نخواهد بود.
منبع: دخالت مادرزن
